Afta

Wyróżnia się następujące postacie aft:

• afty mniejsze, czyli afty przewlekle nawrotowe,
• afty duże.
  

Przyczyną afty nawrotowej mogą być mechaniczne uszkodzenia jamy ustnej: ukłucie szczoteczką do zębów, zabiegi stomatologiczne - mogą bezpośrednio wyzwalać pojawienie się aft. Ważną rolę odgrywa czynnik alergiczny oraz immunologiczny. Wywołać afty mogą również stresy, niektóre pokarmy, infekcje i inne choroby. Niekiedy, mimo dokładnych badań, nie udaje się tych przyczyn ustalić. Na pewno ważną rolę w zachorowaniu na aftozę nawrotową odgrywają czynniki genetyczne i predyspozycja rodzinna. Około 30% osób z aftozą nawrotową ma w rodzinie osobę z tą samą chorobą, a występowanie aftozy u obojga rodziców wiąże się z około 90% ryzykiem rozwoju aftozy u ich dzieci.

Afty przewlekle nawrotowe spotyka się głównie u dorosłych.

Wykwitowi towarzyszyć może bolesny odczyn ze strony węzłów chłonnych. Jeden rzut trwa 4-8 dni, przy czym ból ustępuje stopniowo w ciągu tych dni. Choroba zwykle trwa latami, a wyleczenie następuje niekiedy samoistnie. Afty tego rodzaju umiejscawiają się na brzegach i końcu języka, na wargach, nigdy na podniebieniu twardym i dziąsłach.

W przypadku afty dużej istotnymi czynnikami wywołującymi rozkwit choroby jest niedobór żelaza, kwasu foliowego, witaminy B12, zaburzenia hormonalne i autoimmunologiczne.

Najczęstsze objawy to pieczenie i miejscowy ból. Zdarza się również gorączka i powiększenie węzłów chłonnych.

Leczenie:

Małe afty goją się samoistnie do dwóch tygodni. W gabinecie lekarskim stosuje się środki koagulacyjne i przyżegające, można też stosować leki zmniejszające ból, a także płukanki antyseptyczne. Jeżeli nawroty choroby są częste należy zgłosić się do lekarza stomatologa w celu konsultacji i ustalenia planu leczenia. Częste cięższe postacie aftoz wymagają leczenia antybiotykami czy sterydami.
Zawyczaj pojedyncze afty goją się w ciągu 7 do 10 dni. Jeśli pojedyncza zmiana na śluzówce jamy ustnej utrzymuje się dłużej, może to być szczególna postać aftozy, ale prawdopodobnie nie jest to afta.